تصمیم دولت ترامپ برای کاهش هزاران نیروی نظامی آمریکا از آلمان، همزمان با تهدید به کاهش حضور در ایتالیا و اسپانیا، نشانهای از تشدید شکاف واشنگتن با متحدان سنتی اروپایی است. این اقدام در شرایطی مطرح میشود که تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، بهویژه پیرامون ایران و تنگه هرمز، ساختار امنیتی ناتو را تحت فشار قرار داده و نقش آمریکا را در اروپا بار دیگر به موضوعی مناقشهبرانگیز تبدیل کرده است.
انگیزههای سیاسی و راهبردی ترامپ
در ظاهر، تصمیم به خروج حدود ۵۰۰۰ نیروی آمریکایی از آلمان به اظهارات مقامات اروپایی، از جمله صدراعظم آلمان، فریدریش مرتس، مرتبط شده است که گفته بود واشنگتن در برابر ایران «تحقیر شده» است. اما در سطح عمیقتر، این تصمیم ادامه همان رویکردی است که ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری خود نیز دنبال میکرد: کاهش تعهدات نظامی آمریکا در اروپا و فشار برای افزایش سهم هزینههای دفاعی متحدان.
ترامپ بارها استدلال کرده که کشورهای اروپایی «بدهکار امنیتی» آمریکا هستند و باید سهم بیشتری در تأمین امنیت خود بپردازند. در همین چارچوب، تهدید به خروج نیروها از آلمان، ایتالیا و اسپانیا نه فقط یک تصمیم نظامی، بلکه ابزار فشار سیاسی برای بازتعریف روابط درون ناتو تلقی میشود.
در سطح ژئوپلیتیکی نیز، تمرکز دولت ترامپ بیشتر بر رقابت با چین و مدیریت بحرانهای خاورمیانه است. از این منظر، کاهش حضور در اروپا میتواند تلاشی برای آزادسازی منابع نظامی آمریکا باشد؛ هرچند این رویکرد ریسکهای جدی به همراه دارد.
نقش حیاتی آلمان در معماری نظامی آمریکا
آلمان مهمترین پایگاه نظامی آمریکا در اروپا محسوب میشود و حدود ۳۵ هزار نیروی فعال آمریکایی در آن مستقر هستند. پایگاههایی مانند رامشتاین و اشتوتگارت نهتنها برای دفاع از اروپا، بلکه بهعنوان مراکز فرماندهی عملیات در آفریقا و خاورمیانه عمل میکنند.
از دید کارشناسان، این پایگاهها ستون فقرات «قدرت پرتاب جهانی» آمریکا هستند. بدون آنها، اجرای عملیات نظامی در مناطق مختلف جهان با تأخیر، هزینه و پیچیدگی بیشتری همراه خواهد شد. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران حتی در داخل آمریکا هشدار دادهاند که کاهش حضور در آلمان، ظرفیت عملیاتی واشنگتن را بهطور جدی تضعیف میکند.
پیامدهای امنیتی و فروپاشی اعتماد در ناتو
در صورت اجرای کامل این تصمیم، پیامدهای آن فراتر از روابط دوجانبه خواهد بود. نخست، ناتو با بحران اعتماد داخلی مواجه میشود؛ زیرا حضور آمریکا در اروپا همواره بهعنوان ستون اصلی بازدارندگی در برابر تهدیدات خارجی، بهویژه روسیه، تلقی شده است.
دوم، کاهش حضور آمریکا میتواند اروپا را مجبور به تسریع در روند «خودمختاری دفاعی» کند؛ روندی که نه از نظر مالی و نه از نظر سیاسی در کوتاهمدت قابل تحقق کامل نیست و میتواند شکافهای جدیدی در اتحادیه اروپا ایجاد کند.
سوم، خلأ قدرت ناشی از عقبنشینی آمریکا ممکن است به رقابت بازیگران دیگر در مناطق حساس، از جمله خاورمیانه و آفریقا، دامن بزند.
در نهایت، هرچند کاخ سفید این تصمیم را واکنشی تاکتیکی به تنشهای سیاسی معرفی میکند، اما بسیاری از تحلیلگران آن را نشانهای از بازتعریف نقش جهانی آمریکا میدانند؛ تغییری که اگر ادامه یابد، میتواند ساختار امنیتی غرب را وارد دورهای از بیثباتی و بازآرایی کند.
نظر شما